ĶBA-lišiš skiptist upp

ĶBA-lišiš skiptist til uppruna sķns

Ķ öndveršum október 1974 tapaši ĶBA fyrir Vķkingi og var žar meš falliš ķ 2. deild. Į nżjan leik upphófust umręšurnar frį 1971 um örlög ĶBA-lišsins, įtti aš skipta žvķ til uppruna sķns eša halda barįttunni įfram? Lengi vel virtist nišurstašan ętla aš verša sś sama og 1971. Mönnum óx ķ augum kostnašurinn viš aš standa straum af tveimur knattspyrnulišum og ęfingaašstašan var ekki slķk aš hśn fullnęgši žörfum eins meistaraflokkslišs hvaš žį tveggja. Aš auki óttušust sumir aš ef kęmi til skiptingar gęti annaš félagiš oršiš svo sterkt aš hitt myndi jafnvel lķša undir lok eša ķ besta falli verša aš draga mjög saman seglin.

Žegar leiš aš lokum įrsins 1974 virtist einsżnt aš engin breyting yrši nęsta sumar į žįtttöku Akureyringa ķ Ķslandsmótinu ķ knattspyrnu. Formašur ĶBA, Ķsak Gušmann, hafši ķtrekaš reynt aš fį viš žvķ skżr svör frį Žórsurum hvort žeir ętlušu aš halda samvinnunni įfram, en ekki tekist. Varla var hęgt aš lķta öšruvķsi į en aš žögnin jafngilti samžykki. Ķsak Gušmann tilkynnti žvķ um žįtttöku ĶBA ķ deildarkeppninni 1975, fįeinum dögum įšur en frestur til skrįningar rann śt ķ įrslok 1974. En ķ herbśšum Žórs var mönnum ekki rótt og 27. Janśar 1975 bošušu žeir Ķsak loks į fund. Nišurstaša hafši fengist, Žór ętlaši, ķ fyrsta sinniš ķ sögu félagsins, aš senda liš ķ deildarkeppni KSĶ ķ eigin nafni. Dagar knattspyrnulišs ĶBA voru taldir.

Žessi frétt kom sem žruma śr heišskķru lofti fyrir KA. Tilkynningarfrestur um žįtttöku ķ Ķslandsmótinu var runninn śt og bśiš var aš skrį ĶBA til keppninnar. Žrįtt fyrir žennan skamma fyrirvara įtti KA liš ķ 3. deild sumariš 1975.

Ekki var laust viš aš Žórsarar vęru litnir hornauga vegna framkomu žeirra ķ žessu mįli. „[Žaš hefši] veriš lįgmarkskurteisi af stjórn Žórs aš tilkynna KA fyrr um įkvöršun sķna um aš hętta samvinnunni viš žį,“ lét Ķsak Gušmann hafa eftir sér ķ Ķslendingi žann 6. febrśar.

Žvķ veršur ekki neitaš aš framkoma Žórsara ķ žessu mįli var įmęlisverš en framhjį hinu veršur ekki gengiš aš einmitt vegna ĶBA-lišsins var knattspyrnan ķ félögunum sjįlfum aš lķša undir lok. Ungir og upprennandi knattspyrnumenn fengu fį tękifęri til aš reyna sig og žjįlfun yngri knattspyrnumanna var ķ molum. En žaš var einmitt fyrir starf vestur-žżska žjįlfarans Heinz Marotzke, sem fyrst žjįlfaši Akureyrska fótboltamenn įriš 1957 og aftur 1960, aš grunnurinn aš velgengni ĶBA-lišsins var lagšur. Marotzke lagiš mikla rękt viš žjįlfun unglinganna og byggši ęfingar sķnar į knatttękni. Sį mašur sem nįš hefur bestum įrangri meš Akureyrarliš til žessa, KA-félaginn Einar Helgason, lét sér heldur ekki sjįst yfir mikilvęgi unglingažjįlfunarinnar. Jafnframt žvķ aš annast meistaraflokk ĶBA žjįlfaši hann lengi marga af yngri flokkum KA.

Žaš kann aldrei góšri lukku aš stżra žegar yngri ķžróttamennirnir eru vanręktir, fyrr eša sķšar hlżtur slķkt athęfi aš hefna sķn. Ašspuršur um gengisleysi ĶBA ķ knattspyrnunni eftir sumariš 1974 svaraši formašur KA, Haraldur Siguršsson, stutt og laggott:

„Ég held aš įstęšan fyrir öldudal knattspyrnunnar hér sé vanręksla į žjįlfun unglinganna, en žjįlfun žeirra hefur veriš vanrękt sķšan žeir Einar Helgason og Kįri Įrnason hęttu.“

Žį varš žaš til aš bęta grįu ofan į svart aš ašeins var um tvo ęfingavelli aš ręša ķ bęnum fyrir drengina, moldarvöllinn viš Hólabraut og Sanavöllinn. Um bįša žessa velli mį hafa mörg orš en fį fögur. Žaš segir kannski stęrsta sögu aš 1973 var byrjaš aš bóla į žvķ aš dómarar neitušu aš dęma leiki į völlunum tveimur vegna įsigkomulags žeirra.

Enn er eitt atriši ótališ sem olli kannski hvaš mestum afföllum ķ knattspyrnuflokkum félaganna. Žegar piltarnir tóku aš stįlpast gleymdust žeir nefnilega svo til alveg og fengu engin verkefni aš glķma viš. Žaš var varla aš 2. flokki og meistaraflokki vęri bošiš upp į ęfingatķma og yngri mönnum fannst sumum hverjum aš ĶBA-lišiš vęri oršiš karlaklśbbur sem helst mętti ekki hleypa neinum af yngri kynslóšinni inn ķ. Įstandiš var oršiš žannig hjį KA 1974, aš meistaraflokkur félagsins spilaši einn leik allt sumariš. Engar upplżsingar er aš hafa um fjölda leikja ķ 2. og 1. flokki, enda hafa žeir lķklegast ekki veriš fleiri en hjį meistaraflokksmönnum.

Aš öllu žessu athugušu og ķ ljósi seinni tķmans vešrur žvķ ekki annaš sagt en aš lęšupokahįttur Žórsara ķ loks įrs 1974 og byrjun 1975 og žeir atburšir sem fylgdu ķ kjölfariš hafi veriš eitt heilladrżgsta skrefiš sem stigiš hefur veriš ķ ķžróttamįlum Akureyringa.

Jakob Jakobsson og ĶBA

Ef Žórsara hefši rennt grun ķ hvaš žeir voru aš lįta helstu andstęšingum sķnum ķ té žegar samdrįttur Jakobs Gķslasonar, eins stofnanda félagsins, og Matthildar Stefįnsdóttur, gallharšrar KA-konu og systur Hermanns Stefįnssonar, hófst, er lķtill vafi į žvķ aš žeir hefšu gripiš til öržrifarįša til aš stķa unga parinu ķ sundur. Sem betur fer hófst enginn slķkur undirróšur, ungmennin nįšu saman, giftust og Jakob byrjaši aš leika knattspyrnu meš KA og Matthildur henti gaman aš žvķ aš hśn hefši stungiš laglega undan Žórsurum.

Ķ fyllingu tķmans eignušust hjónin fjóra drengi, Hauk, Gunnar, Jakob og Jóhann. Žrķr bręšranna įttu eftir aš verša mįttarstólpar KA og ĶBA en sį fjórši, Gunnar, fór ungur til sjós en nįši žó engu aš sķšur aš verša Noršurlandsmeistari meš KA.

Elstu drengurinn, Haukur, byrjaši snemma aš sękja Kallatśniš svokallaša meš vini sķnum og jafnaldra Gušmundi Gušmundssyni. Tśniš var umkringt stórbyggingum į žrjį vegu, aš noršan var mikill braggi byggšur af erlendum hermönnum ķ seinna strķši, Hótel Noršurland var aš austan og veišarfęrageymsla Leós Siguršssonar aš sunnanveršu. Nśna mį finna Borgarbķó og Bśnašarbanka Ķslands į žessum slóšum. Tśniš var kennt viš eiganda žess, Karl Frišriksson, sem byggši Hótel Noršurland og sķšar hśsiš sem įriš 1968 var fęrt til og sett nišur viš KA-svęšiš į Brekkunni.

Žaš merkilega viš Kallatśn, sem nś er aš mestu horfiš undir götur, bķlastęši og hśs, var aš žar léku fimm veršandi landslišsmenn knattspyrnu, Gušmundur, haukur og bróšir hans Jakob, Jón Stefįnsson og Kįri Įrnason.

Jakob byrjaši snemma aš nauša ķ bróšur sķnum um aš taka sig meš ķ fótboltann. En Haukur sem var fimm įrum eldri, žóttist vit aš 4 įra snįšinn myndi bara verša til trafala. Aš lokum fann guttinn rįš sem hreif. Jakob, fašir drengjanna, var įhaldavöršur fyrir KA og geymdi mešal annars tvo fótbolta sem félagiš įtti. Nś komst „śtskśfaši“ sonurinn aš žvķ aš eldri bróšir hans og Gušmundur stįlu alltaf öšrum boltanum žegar žeir fóru inn į Kallatśn. Hann greip tękifęriš gefins hendi og hótaši aš leysa frį skjóšunni fengi hann ekki aš vera meš. Og Jakob hafši sitt fram. Hitt var svo annaš mįl aš faširinn vissi af boltahvarfinu og hvernig į žvķ stóš en hann sį ķ gegnum fingur sér viš piltana, vildi ekki spilla įnęgju žeirra af leiknum. Žvert į móti hvatti hann žį įfram, śtvegaši žeim efni ķ mörk og žegar hann sjįlfur fór į ęfingar nišur į KA-völl tók hann piltana meš. Į leišinni žurftu žeir yfir stórt og mikiš tśn sem nś er grasvöllurinn viš Hólabraut. Žį voru žar išulega hross į beit og hrossatašshrśgur į vķš og dreif. Ķ staš žess aš ergja sig yfir tašinu fęrši Jakob sér žaš ķ nyt og lét piltana rekja bolta į milli hrśganna. Um mišja vegu var giršing og sem fyrr var Jakob slyngur aš notfęra sér vegatįlma. Žrautin, sem hann lagši fyrir piltana var sś aš sparka knettinum yfir giršinguna en žó ekki fastar en svo aš žeir gętu sjįlfir snarast undir eša yfir hana og tekiš į móti boltanum įšur en hann nįši aš koma viš jöršina į nżjan leik.

Žegar kom į völlinn fengu drengirnir aš leika sér meš bolta į tennisvellinum vestan fótboltavallarins į mešan „karlarnir“ voru aš skipta um föt. Žegar leikurinn var hafinn stóšu žeir fyrir aftan mörkin og lofušu framhjįskotin mest žvķ žį gafst žeim fęri į aš sparka knettinum til baka.

Įrin lišu og piltarnir byrjušu aš spila meš meistaraflokki KA og ĶBA. Jakob gekk menntaveginn, lauk stśdentsprófi og hélt sķšan utan til Vestur-Žżskalands ķ tannlęknanįm. Viš žaš varš hśn įrviss óžreyja Akureyrskra knattspyrnuįhugamanna eftir žvķ aš Jakob kęmi heim en žaš var venjulega ekki fyrr en ķ jślķ. Žessi óžolinmęši var skiljanleg žvķ žaš var samdóma įlit allra aš leikur ĶBA breyttist įvallt til hins betra žegar Jakob var meš. En žrįtt fyrir ótvķręša hęfileika hans sem knattspyrnumanns įtti Jakob ekki greiša leiš ķ landsliš Ķslands. Hann hafši aš vķsu, voriš 1957, veriš valinn ķ landslišshópinn en ekki getaš mętt til leiks vegna stśdentsprófa sem žį stóšu yfir.

Aš lokum kom žar aš landslišsnefndinni var bókstaflega ekki stętt į žvķ lengur aš loka augunum fyrir žvķ aš ķ KA voru knattspyrnumenn ķ fremstu röš.

Ķ september 1961 var efnt til pressuleiks ķ Reykjavķk vegna fyrirhugašs landsleiks viš Englendinga. Ķ landslišinu var einn nżliši, hinn eldsnöggi KA-mašur Kįri Įrnason, en ķ andstęšingahópnum voru žrķr félagar hans aš noršan, Jakob og Jón Stefįnsson og Žórsarinn Steingrķmur Björnsson. Śrslit leiksins uršu įfall fyrir žį sem réšu fyrir landslišinu žvķ žaš tapaši 5-3. Jakob var potturinn og pannan į bak viš fjögur markanna. Sjįlfur skoraši hann tvö žeirra og Steingrķmur gerši önnur tvö. Žrįtt fyrir žessa śtreiš landslišsins lét Morgunblašiš žess getiš aš Kįri hefši įtt „... athyglisveršan leik sem śtherji af fyrsta leik aš vera.“

En žaš var augljóst aš eitthvaš varš aš gera ķ mįlum noršanmanna, sem allir žrķr įttu stóran žįtt ķ tapi śrvalslišs Ķslands ķ knattspyrnu žennan fyrsta sunnudag ķ september 1961. Nęstu daga hvķldi mikil leynd yfir skipan landslišsins, hvaš eftir annaš žóttist landslišsnefnd ętla aš tilkynna hverjir ęttu aš spila gegn Englendingunum en jafnharšan var žvķ slegiš į frest. Žar kom aš kallašur var saman sérstakur fundur KSĶ. Ašeins einu sinni įšur ķ knattspyrnusögu Ķslendinga hafši žaš gerst aš stjórn Knattspyrnusambands Ķslands sęi sig knśna til aš fjalla um val landslišsnefndar. Eftir tveggja klukkustunda fundarhöld var hulunni loks svipt af og skipan landslišsins gerš opinber. Žrķr ĶBA-menn voru ķ hópnum, Steingrķmur, Jakob og Jón Stefįnsson. Į sķšustu stundu veiktist Steingrķmur og kom žį Kįri Įrnason ķ hans staš. Enginn žremenninganna hafši įšur spilaš landsleik. Žeir fengu allir aš spreyta sig gegn Englendingunum, Jakob og Jón voru ķ byrjunarlišinu en Kįri kom inn į ķ staš Jakobs sem meiddist og varš aš yfirgefa völlinn. Ķ skrifum sķnum um leikinn voru ensku blöšin sammįla um aš Ķslendingar hefšu įtt meira ķ honum en skort tilfinnanlega skotmenn og žvķ oršiš aš sętta sig viš tap 1-0.

Žrįtt fyrir ósigurinn var žetta glešidagur ķ herbśšum KA žvķ félagiš hafši ekki tekiš žįtt ķ landsleik sķšan Ragnar Sigtryggsson spilaši gegn Belgum 1957. Žį var einnig įstęša til aš kętast yfir žvķ aš ĶBA-lišiš hafši aldrei veriš ķ neinni fallhęttu um sumariš og framtķšin var björt. KA-mennirnir Kįri Įrnason og Skśli Įgśstsson, įsamt Žórsaranum Steingrķmi Björnssyni, myndušu eitt hęttulegasta „sóknartrķóiš“ sem komiš hafši fram ķ 1. Deildarkeppninni. Žį voru byrjašir aš leika meš lišinu efnilegir KA-menn eins og til dęmis Siguršur Vķglundsson, snjall varnarmašur, og Žormóšur Einarsson, sem um langan tķma įtti eftir aš glešja knattspyrnuįhugamenn meš knatttękni sinni og leikgleši. Ķ vörninni stóš Jón sem klettur og į mišjunni var „heili“ lišsins, Jakob Jakobsson.

Eflaust hefur įriš 1962 oršiš mörgum žessara KA-manna minnisstęšara en önnur. ĶBA var žį ašeins hįrsbreidd frį žvķ aš vinna Ķslandsmótiš. Fyrir nęstseinasta leik žess ķ deildinni var žaš ķ toppbarįttunni en įtti etir erfiša mótherja, Ķslandsmeistara KR og Fram. Leikurinn viš KR-inga fór fram į Akureyri.

Ķ ĶBA-lišinu voru 8 KA-félagar, Einar Helgason, Siguróli Siguršsson, Siguršur Vķglundsson, Jakob Jakobsson, Jón Stefįnsson, Skśli Įgśstsson, Kįri Įrnason og Žormóšur Einarsson. Fyrsta mark leiksins kom ekki fyrr en į 75. mķnśtu žegar Pįll Jónsson, Žór, lék upp hęgri kantinn, gaf fyrir og Skśli Įgśstsson afgreiddi boltann višstöšulaust ķ netiš. Alveg undir lok leiksins jafnaši KR meš mjög umdeildu marki, töldu margir žaš gert śr rangstöšu. Śrslitin uršu 1-1 og breytti žar engu žó aš įhorfendur létu dólgslega og hótušu dómaranum öllu illu, jafnvel lķflįti. En žaš var von aš stigi, ekki sķst vegna žess aš noršanmennirnir voru mun betri ašilinn og śrslitin fjarri žvķ aš vera réttmęt eins og sagši ķ Ķslendingi skömmu sķšar.

Eftir leikinn sagši fararstjóri KR-inga, Sigurgeir Gušmannsson, ķ samtali viš blašamann Ķslendings aš žaš styrkti ĶBA-lišiš mjög aš fį Jakob žvķ „... hann vęri sérlega góšur aš nį upp samleik.“

Žaš varš ekki deilt viš dómarann, jafntefli var stašreynd og draumur knattspyrnuįhugamanna į Akureyri um Ķslandsmeistaratitil aš engu oršinn. ĶBA įtti nś ašeins einn leik eftir, viš Fram sem trónaši į toppi deildarinnar. Ķ fyrsta leik Ķslandsmótsins žetta sumar hafši fram unniš öruggan sigur į ĶBA en ķ seinni leik lišanna męttu žeir meiri mótspyrnu. Noršanmenn byrjušu vel og ķ hįlfleik hafši Steingrķmur gert tvö mörk og Jakob įtt žrumuskot ķ žverslį beint śr aukaspyrnu. Framarar voru žvķ tveimur mörkum undir. En ķ seinni hįlfleik nįšu žeir aš jafna metin og fengu žar aš auki mörg marktękifęri en sem svo oft įšur sżndi Einar Helgason stórleik ķ marki ĶBA. Seinasta oršiš įtti žó Žórsarinn Pįll Jónsson sem į 89. mķnśtu komst ķ daušafęri en skaut yfir mark Fram.

Žessu eftirminnilega sumri ķ sögu ĶBA var žó ekki lokiš. Ķ október var haldiš į Skagann og spilaš viš Akurnesinga ķ Bikarkeppninni. Ašeins tveimur dögum fyrr hafši Gullfoss lagst aš bryggju ķ Reykjavķk meš knattspyrnuflokk Žróttar innanboršs og žrjį lįnsmenn sem lišiš hafši haft meš sér til śtlanda, Akureyringana og landslišsmennina, Skśla, Steingrķm og Jón Stefįnsson. Um svipaš leiti skall į setuverkfall hjį flugmönnum en žrįtt fyrir žennan mótbyr komst ĶBA-lišiš į mótsstaš. Ein hremmingin enn reiš yfir žegar uppgötvašist aš bśningarnir höfšu gleymst fyrir noršan. Ķ snarhasti voru fengnir aš lįni ęfingagallar hjį Fram og žegar Tryggvi flugmašur Helgason lenti meš sķšbśnustu leikmenn ĶBA var loks hęgt aš flauta til leiks, hįlftķma į eftir auglżstum tķma. Žegar honum lauk var stęrsti ósigur ĶA-lišsins til žessa oršinn aš veruleika. Steingrķmur Žórsari hafši gert fjögur mörk og sannaš eftirminnilega aš žaš var engin tilviljun aš ašeins einu marki munaši aš hann yrši markakóngur 1. deildar 1962. Kįri Įrnason gerši žrjś mörk, eitt meš skoti af 35 metra fęri, og Skśli Įgśstsson skoraši einu sinni. Śrslitin uršu 8-1 fyrir ĶBA. Stuttu sķšar varš aldursforseti lišsins, Haukur Jakobsson, žrķtugur. Žaš voru žvķ ekki neinir öldungar sem mölušu Akurnesinga haustiš 1962 og voru nęrri žvķ aš vinna Ķslandsmótiš. Og sem nęrri mį geta bundu Akureyringar miklar vonir viš sitt unga knattspyrnuliš. En svo kom reišarslagiš. Keppnin um Ķslandsmeistaratitilinn 1963 var ekki nema rétt hafin žegar žęr fregnir bįrust frį Vestur-Žżskalandi aš Jakob hefši fótbrotnaš ķ knattspyrnuleik fyrir hįskóla sinn. Um haustiš féll ĶBA-lišiš ķ 2. deild.

Ķ janśar 1964 bįrust žau vįlegu tķšindi til Akureyrar aš Jakob hefši lįtist ķ bķlslysi. KA tók aš sér aš sjį um śtför hans og um sumariš fór fyrsti minningarleikurinn um Jakob Jakobsson fram en žaš var įkvešiš strax ķ upphafi aš hann skyldi verša įrviss atburšur. Hin allra sķšustu įr hefur žó oršiš nokkur misbrestur žar į og minningarleikurinn falliš nišur, kannski helst vegna annrķkis knattspyrnumanna.

Til er mįltęki sem segir aš fjarlęgšin geri fjöllin blį og mennina stóra. Žegar litiš er til baka į feril Jakobs Jakobssonar veršur strax ljóst aš öll fjarlęgš ķ tķma er gjörsamlega óžörf til aš stękka hann. Jakob var einfaldlega einn allra besti knattspyrnumašur sem Akureyri hefur fóstraš. Um žaš tala blöšin skżru mįli. Voriš 1957, žegar Jakob var į kafi ķ stśdentsprófi, lét Ķslendingur žess getiš aš ekki yrši séš hvernig ĶBA-lišiš ętti aš komast af įn hans ķ fyrsta leik žess į Ķslandsmótinu. Strax į tvķtugsaldri var Jakob oršinn lykilmašur ĶBA og žeim sessi hélt hann til dįnardęgurs. Og žaš fór heldur ekki framhjį sunnanmönnum aš ĶBA-lišiš varš allt annaš og betra um leiš og Jakob kom til lišs viš žaš.

Sumariš 1960 lék lišiš aš nżju ķ 1. deild eftir tveggja įra veru ķ 2. deild. Žegar Jakob kom heim um mitt sumar blasti falliš viš ĶBA og framundan var leikur viš Ķslandsmeistara KR. Śtlitiš var dökkt en Akureyringar geršu sér lķtiš fyrir og sigrušu KR 5-3, Jakob gerši tvö markanna. Skömmu sķšar mįtti annaš af topplišum deildarinnar, Fram, sętta sig viš stórtap į Akureyri og ĶBA tókst aš forša sér frį falli.

Tępu įri sķšar, žegar žessi liš reyndu meš sér aftur ķ jślķ 1961, skrifaši Gķsli Jónsson, ķžróttafréttaritari Ķslendings, aš žaš vęri Akureyringum mikill styrkur aš fį Jakob „... til lišs į nż... Jakob er einstaklega vitur knattspyrnumašur og hefur tękni umfram flesta ašra. Sendingar hans ķ upphafi leiks voru fallegar og hnitmišašar, svo aš sjaldséš er hér. Vonandi leikur Jakob Jakobsson sem flesta leiki meš ĶBA ķ sumar.“

Knattspyrnuliš ĶBA veršur til << Framhald >> Keppnistķmabiliš 1975

Knattspyrnufélag Akureyrar  |  Dalsbraut 1 600 Akureyri  |  S. 462 3482  |  staff@ka.is