Knattspyrnuli­ ═BA ver­ur til

äKA n˙llô

┴­ur en knattspyrnudeild ١rs og KA hˇfu a­ senda sameiginlegt li­ ß ═slandsmˇti­ haf­i KA ■risvar teki­ ■ßtt Ý ■vÝ upp ß eigin spřtur. Fyrstu fer­ina su­ur ß ═slandsmˇt fˇr fÚlagi­ strax 1929. Auk KA mŠttu fj÷gur ReykjavÝkurfÚl÷g til leiks, Fram, KR, Valur og VÝkingur og frß Vestmannaeyjum kom einnig li­. Ůetta var ˙tslßttarkeppni og ■a­ li­ ˙r leik sem tapa­i tvisvar. KA spila­i ■rjß leiki ß mˇtinu, tapa­i fyrir VÝkingi 3-0, ger­i jafntefli vi­ Val 0-0 en leikurinn var dŠmdur ˇgildur vegna roks. Fjˇrum d÷gum sÝ­ar var hann endurtekinn. KA tapa­i ■ß 4-0 og var ˙r keppni. FÚlagi­ haf­i ekki unni­ leik og heldur ekki tekist a­ skora mark. Gßrungarnir voru fljˇtir a­ ■rřsta fingri ß veikan blettinn og uppnefna fÚlagi­ äKA-n˙llô. Ůetta var ■ˇ ˇ■arfa kerskni og vi­urnefni­ gleymdist fljˇtlega ■vÝ nŠstu ßrin ßttu knattspyrnumenn KA mikilli velgengni a­ fagna. Ůegar ■eir fˇru su­ur 1929 voru flestir li­smennirnir um tvÝtugt. ═ markinu stˇ­ Sigur­ur Jˇnsson en a­rir leikmenn Ý ■essu fyrsta Akureyrarli­i sem fˇr ß ═slandsmˇt Ý knattspyrnu voru: Jˇnas Jˇnsson, Kßri Hßlfdßnarson, Ëlafur Magn˙sson, Kjartan Ëlafsson, brŠ­urnir Jˇn og E­var­ Sigurgeirssynir, Helgi Schi÷th, Jakob GÝslason, Tˇmas SteingrÝmsson, Hermann Stefßnsson, Bar­i Brynjˇlfsson og Georg Karlsson. Georg var fenginn a­ lßni hjß Ůˇr og ■vÝ fyrsti ١rsarinn sem tˇk ■ßtt Ý ═slandsmˇtinu Ý fˇtbolta.

NŠsta keppnisfer­ KA til ReykjavÝkur var farin ßri­ 1932. ═ f÷rinni voru 14 st˙lkur, sem Štlu­u a­ spila handbolta vi­ KR og sřna leikfimi, og 18 karlmenn. Ůeir hug­ust reyna me­ sÚr vi­ KR-inga Ý řmsum Ý■rˇttum og keppa ß Knattspyrnumˇti ═slands. ═ KA-li­inu voru margir ■eir s÷mu og heimsˇtt h÷f­u ReykjavÝk 1929, Kjartan og Kßri, brŠ­urnir Jˇn og E­var­, Jakob, Jˇnas og forma­urinn Tˇmas. Nřir Ý hˇpnum voru Nor­ma­urinn og skÝ­akennarinn Helge Torv÷, Fri­■jˇfur PÚtursson, Pßll Pßlsson markma­ur og Sverrir Gu­mundsson. Sverrir haf­i lÝti­ Šft me­ KA enda ekki Ý fÚlaginu en hann var brß­flinkur framherji, spila­i ß vinstri kantinum. Ůß var ArngrÝmur ┴rnason, einn stofnenda fÚlagsins, me­ Ý su­urfer­inni en ArngrÝmur haf­i ekki fyrr teki­ ■ßtt Ý ═slandsmˇti ■ˇtt hann hef­i lengi veri­ vi­lo­a knattspyrnuna sem vinstri framv÷r­ur. Svo h÷rmulega vildi til eftir fyrsta leik KA Ý reykjavÝk a­ ArngrÝmur veiktist af lungnabˇlgu og ÷rfßum d÷gum sÝ­ar var hann allur, a­eins 25 ßra gamall. Ůessi ÷rlagarÝki kappleikur var gegn Val ß Melavellinum. Ůa­ hellirigndi og a­b˙na­ur Ý■rˇttamannanna var slŠmur. ═ bla­inu ═■rˇttamanninum frß ■vÝ Ý nˇvember 1932 er a­ finna ■essa lřsingu ß vellinum:

ä═■rˇttav÷llurinn okkar hÚr [Ý] ReykjavÝk er ■vÝ mi­ur ekki b˙inn neinum ■eim kostum sem gŠtu haft a­la­andi ßhrif ß nokkurn mann, heldur ■vert ß mˇti ... sÚ nokku­ a­ ve­ri, er ekki anna­ a­ hafa ■ar en hrakninga. Íll vit fyllast af mold og ÷­rum ˇhreinindum, og daunninn frß gr˙tarsk˙runum sunnan vi­, og sorphaugum bŠjarins austan vi­, leggur ß mˇti m÷nnum og beinlÝnis hrekur ■ß burtu.ô

Vi­ ■essar a­stŠ­ur tapa­i KA fyrir Val 1-0 eftir har­an og fj÷rugan leik. ═ nŠstu tveimur leikjum sneru KA-menn taflinu vi­ og sigru­u Fram 2-0 og VÝking 3-0. A­ lokum tˇkst KR a­ st÷­va sigurg÷ngu nor­anmanna og ver­a ═slandsmeistarar 1932.

Nßlega 10 ßrum sÝ­ar, e­a 1941, tˇk KA Ý ■ri­ja sinn ■ßtt Ý ═slandsmˇti. SamkvŠmt heimildabˇk fÚlagsins var li­suppskipan ■essi:

Pßll Pßlsson (markv÷r­ur), Kristjßn EirÝksson, Otto Jˇnsson (bakver­ir), Fri­■jˇfur PÚtursson, ┴rni Ingimundarson, Valtřr Gu­mundsson (framver­ir), Pßll LÝnberg, ١rhallur Gu­laugsson, Jakob GÝslason, Helgi Schi÷th (framherjar).

Li­inu vegna­i illa, ger­i eitt jafntefli og tapa­i ■risvar. SÝ­ar ■etta sama sumar bau­ KA ═slandsmeisturum KR nor­ur. Ůrisvar sinnum reyndu li­in me­ sÚr, KR vann tvisvar en KA einu sinni. ═ tveimur seinni leikjunum spilu­u ١rsararnir Guttormur Berg og Jˇhann T. Egilsson me­ KA-li­inu. Og n˙ fˇr a­ draga til ■ßttaskila Ý knattspyrnus÷gu Akureyringa. Smßtt og smßtt ˇx ■eirri hugmynd fylgi a­ rÚttast vŠri a­ velja eitt ˙rvalsli­ frß Akureyri til a­ keppa ß ═slandsmˇti.

Knattspyrnuli­ ═BA ver­ur til

Fyrsti leikur ˙rvalsli­s AkureyrarfÚlaganna tveggja, KA og ١rs, var vi­ ═slands- og ReykjavÝkurmeistara Vals Ý ÷ndver­um j˙lÝ 1942. Li­in reyndu tvisvar me­ sÚr, Akureyringar unnu annan leikinn en t÷pu­u hinum. Ůessi ˙rslit gßfu sameiningarhugmyndum manna byr undir bß­a vŠngi og 1943 ßttu Akureyringar Ý fjˇr­a sinni­ li­ ß ═slandsmˇtinu Ý knattspyrnu. En n˙ sigldi ■a­ undir flaggi ═■rˇttarß­s Akureyrar en ekki KA eins og Ý ÷ll fyrri skiptin.

┴ri­ eftir var ═■rˇttabandalag Akureyrar stofna­ og 1946 fˇr knattspyrnuli­ undir merkjum ■ess fyrst ß ═slandsmˇt.

Keppnin um ═slandsbikarinn 1946 var­ fyrir margra hluta sakir eftirminnileg. Akurnesingar tˇku ■ß Ý fyrsta skipti­ ■ßtt Ý ═slandsmˇti meistaraflokks og ═BA haf­i heldur ekki ßtt keppendur ß ■essu stŠrsta knattspyrnumˇti ═slands ß­ur. Ůßtttaka ═BA olli nokkrum ˙lfa■yt Ý ReykjavÝk. HßvŠrar raddir voru uppi um a­ banna Štti a­ senda ˙rvalsli­ tveggja fÚlaga ß ═slandsmˇt. Til grundvallar ■essari kr÷fu lßgu ekki neinar g÷fugar hugsjˇnir heldur haf­i frammista­a Akureyringa gegn ˙rvalsli­i breska flughersins ßri­ ß­ur skoti­ sunnanm÷nnum skelk Ý bringu. Ekkert mark var ■ˇ teki­ ß ■essu hrŠ­sluhvÝi og stjˇrn ═BA fˇl knattspyrnurß­i a­ velja li­ Akureyringa og sjß um annan undirb˙ning fyrir keppnina. KA lag­i til ßtta menn Ý ■etta fyrsta ═BA-li­ sem tˇk ■ßtt Ý ═slandsmˇti. Ůeir voru Adam Ingˇlfsson, Baldur ┴rnason, Bj÷rgvin Oddgeirsson, Helgi Schi÷th, Pßll LÝnberg, Ragnar Sigtryggsson, Jˇsteinn Konrß­sson og Sveinn Kristjßnsson. ┌r ١r komu Hreinn Ëskarsson, Jˇhann Egilsson, Eyjˇlfur Eyfeld, Kristjßn Pßlsson, ┴rni Ingˇlfsson, Baldur ArngrÝmsson og Bj÷rn Halldˇrsson.

Ůrßtt fyrir ˇtta ReykvÝkinga og miklar vonir Akureyringa tˇkst ■essu ˙rvalsli­i KA og ١rs ekki a­ gera drauminn um ═slandsmeistaratitil a­ veruleika. Li­i­ lÚk fimm leiki, ger­i tv÷ jafntefli og tapa­i ■remur. Ůessi ˙rslit breyttu ■ˇ engu um ■a­ a­ nŠstu ßr og ßratugi ßttu knattspyrnumenn ß Akureyri sÝfellt oftar eftir a­ keppa undir merkjum ═BA. A­ vÝsu li­u ßtta ßr ■ar til ═BA var aftur me­al ■ßtttakenda ß ═slandsmˇti en frß 1945 og ˇsliti­ fram a­ keppnistÝmabilinu 1975 sendi bandalagi­ ßvallt li­ til keppninnar. ┴ ■essum ßrum ur­u řmsar breytingar ß tilh÷gun ═slandsmˇtsins. Tvennt bar ■ar hŠst, deildaskiptingin, sem tekin var upp 1955, og tv÷falda umfer­in, en henni var komi­ ß 1958. Ůa­ ßr lÚk ═BA Ý 2. deild en ßri­ eftir vann li­i­ Vestmannaeyinga 6-2 Ý ˙rslitavi­ureign deildarinnar.

Ůa­ var ■vÝ ekki fyrr en sunnudaginn 12. J˙nÝ 1960 a­ leikur Ý 1. deild ═slandsmˇtsins Ý knattspyrnu fˇr fram ß Akureyri. ┴­ur en blßsi­ var til leiks ßvarpa­i ┴rmann Dalmannsson, forma­ur ═BA, vallargesti og minntist ■essa merka ßfanga Ý knattspyrnus÷gu bŠjarins. ═ li­i ═BA voru Einar Helgason (KA), ArngrÝmur Kristjßnsson (١r), Sigurˇli Sigur­sson (KA), Jens Sumarli­ason (١r), Jˇn Stefßnsson (KA), ┴rni Sigurbj÷rnsson (KA), Pßll Jˇnsson (١r), SteingrÝmur Bj÷rnsson (١r), Tryggvi Georgsson (١r), Sk˙li ┴g˙stsson (KA) og Bj÷rn Ëlsen (KA).

Tryggvi meiddist Ý fyrri hßlfleik og kom ■ßverandi forma­ur KA, Hermann Sigtryggsson, inn ß Ý hans sta­. Mˇtherjarnir voru KeflvÝkingar. Strax ß fyrstu mÝn˙tum leiksins tˇkst SteingrÝmi a­ skora og hann bŠtti vi­ tveimur m÷rkum enn og ═BA vann 3-1. Eftir leikinn hŠldi ═slendingur ═BA-li­inu, sÚrstaklega SteingrÝmi, Jˇni Ý v÷rninni og Einari, sem bla­inu ■ˇtti äafbur­agˇ­ur markma­urô.

Um hausti­ var efnt til pressuleiks vegna fyrirhuga­s landsleiks vi­ Vestur-Ůjˇ­verja og spilu­u Jˇn og SteingrÝmur me­ pressuli­inu. Eftir leikinn kva­ Morgunbla­i­ ■ß bß­a eiga heima Ý landsli­i og a­ Jˇn hef­i gŠtt ١rˇlfs Beck betur ä... en vi­ h÷fum sÚ­ a­ra gera ...ô sk÷mmu sÝ­ar var SteingrÝmur, einn mesti markaskorari sem Akureyringar hafa ßtt Ý knattspyrnu, valinn Ý landsli­shˇpinn sem mŠta ßtti Ůjˇ­verjum. Ůß haf­i enginn Akureyringur spila­ me­ landsli­inu sÝ­an 1957.

Me­ ßrinu 1965, eftir ßrsdv÷l Ý 2. deild, renna upp nřir og betri tÝmar fyrir ═BA. Einar Helgason var ■ß or­inn a­al■jßlfari li­sins og undir stjˇrn hans endurheimti ■a­ sŠti sitt Ý 1. deildinni. NŠstu ßrin voru Einar og ═BA ßvallt Ý barßttunni um ═slandsmeistaratitilinn og muna­i stundum ekki nema hßrsbreidd a­ ═slandsbikarinn fŠri nor­ur um hei­ar.

Strax 1965 blanda­i ═BA sÚr Ý toppbarßttuna. ┴ri­ eftir var li­i­ enn vi­ toppinn en bŠ­i 1965 og 1966 skildu a­eins tv÷ stig ß milli nor­anmanna og ═slandsmeistaranna. SÝ­an rann upp ßri­ 1967, sem er ef til vill ■a­ besta Ý s÷gu knattspyrnuÝ■rˇttarinnar ß Akureyri ■ˇtt ekki ynnust neinir titlar til bŠjarins. A­ afst÷­nu ■essu 56. Knattspyrnumˇti ═slands skrifa­i bla­ama­ur ═■rˇttabla­sins um Akureyrarli­i­:

ä═■rˇttabandalag Akureyrar var Ý ■ri­ja sŠti. Li­ ■ess byrja­i illa framan af, tapa­i ■remur fyrstu leikjunum, en vann sÝ­an alla leiki sÝna, sem eftir voru, a­ undanteknum sÝ­asta leiknum, gegn KR, sem var­ jafntefli. Ůa­ hefur sennilega kosta­ li­i­ sigurinn Ý mˇtinu, ■vÝ ella hef­i ■a­ veri­ jafnt Fram og Val a­ stigum, og eins og Akureyringar lÚku sÝ­ari hluta sumars, mß hŠpi­ telja, a­ nokkurt li­ Ýslenzkt hef­i sta­ist ■eim sn˙ning. ═BA-li­i­ vir­ist oft ekki komast Ý Šfingu fyrr en um mitt sumar, en ■egar ■a­ ske­i Ý sumar, ■ß var ■a­ svo um muna­i, ■vÝ li­i­ bar eiginlega h÷fu­ og her­ar yfir Ýslenzk knattspyrnuli­, bŠ­i hva­ leik og markheppni snertir, seinni hluta sumars.ô

Bla­ama­urinn hÚlt ßfram og nefndi nokkra leikmenn sem hann taldi hafa skara­ fram ˙r Ý ═BA-li­inu. Ůar var efstur ß bla­i KA-ma­urinn Sk˙li ┴g˙stsson.

Sk˙li haf­i ■ß lengi veri­ einn af bestu knattspyrnum÷nnum Akureyringa. ┴ri­ 1962, a­eins 19 ßra, var hann b˙inn a­ skipa sÚr ß bekk me­ m÷nnum eins og Jakobi Jakobssyni og Jˇni Stefßnssyni. Og keppnistÝmabili­ 1967 blˇmstra­i hann sem aldrei fyrr. Sendingar hans voru hßrfÝnar og knatttŠknin ger­ist ekki betri hjß Ýslenskum fˇtboltam÷nnum. NŠr allt sumari­ var hann markahŠstur leikmanna 1. deildará en Ý sÝ­ustu umfer­inni nß­i Hermann Gunnarsson ˙r Val a­ krŠkja Ý markakˇngstitilinn me­ einu marki umfram Sk˙la. ═ ■ri­ja sŠti yfir mestu markaskorara sumarsins 1967 var fÚlagi Sk˙la, Kßri ┴rnason. Fyrir einstaka ˇheppni nß­u ■essir tveir miklu markmannshrellar ekki a­ skora gegn KR Ý tÝunda og sÝ­asta leik ═BA-li­sins sumari­ 1967. KR-ingar spilu­u leikkerfi­ äallir Ý v÷rnô og mßttu svo sannarlega ■akka fyrir a­ nß jafntefli. En ■rßtt fyrir a­ Sk˙li vŠri einn albesti knattspyrnuma­ur ═slandsmˇtsins 1967 var hann aldrei valinn Ý A-landsli­ allt sumari­.

KeppnistÝmabili­ 1968 byrja­i sannarlega vel hjß Akureyringum. Aldrei ■essu vant unnu ■eir fyrstu leiki sÝna ß ═slandsmˇtinu, fyrst KeflvÝkinga og ■ß KR 3-0, Kßri ┴rnason ger­i ÷ll m÷rkin. Daginn eftir sigurleikinn vi­ KR-inga, mßnudaginn 10. j˙nÝ, skrifa­i bla­i­ Allt um Ý■rˇttir a­ Akureyrarli­i­ spila­i skynsamlega knattspyrnu og leikmenn ■ess vŠru jafnir:

äJˇn Stefßnsson [KA] Ý v÷rninni ßsamt Ăvari Jˇnssyni [١r], PÚtri Sigur­ssyni [١r] og Gunnar Austfj÷r­ [١r] lßta mˇtherjana ekki va­a uppi og Magn˙s Jˇnatansson [١r] (sem leikur aftarlega sem hŠgri innherji), Valsteinn og Gu­ni Jˇnssynir [bß­ir Ý Ůˇr] rß­a miklu ß eigin vallarhelmingi. Sennilega eiga Akureyringar bezt sˇknarlÝnuna af ÷llum 1. deildar li­unum, ■ˇtt ekki sÚ h˙n laus vi­ veikleika. Sk˙li ┴g˙stsson [KA] stjˇrnar ß mi­junni en ˙therjarnir Kßri ┴rnason [KA] og SteingrÝmur Bj÷rnsson [١r] eru leiknir, fljˇtir og jafnan hŠttulegir. [═ markinu stendur Sam˙el Jˇhannsson, ١r.]ô

Eftir fyrri umfer­ mˇtsins var ═BA efst a­ stigum, haf­i ekki tapa­ leik, unni­ ■rjß og gert tv÷ jafntefli. En Ý seinni umfer­inni slˇ heldur betur Ý bakseglin, li­i­ vann ekki leik og fÚkk a­eins 2 stig. Ůrßtt fyrir ■etta lßnleysi var­ ═BA Ý ■ri­ja sŠti ═slandsmˇtsins 1968. Jafnframt eignu­ust Akureyringar ■ß Ý fyrsta sinni­ markakˇng 1. deildarinnar. Keppnin um ■ennan eftirsˇtta titil var ßkaflega h÷r­ allt sumari­ og ß endanum deildu ■rÝr sunnanmenn og einn nor­anma­ur me­ sÚr hei­rinum. Akureyringurinn Ý hˇpnum var Kßri ┴rnason, einn spretthar­asti knattspyrnuma­ur landsins og eftir ■vÝ marksŠkinn. Engum nor­anmanni hefur enn tekist a­ leika ■etta afrek Kßra eftir. ١ hefur markakˇngstitillinn Ý tvÝgang ßtt lei­ nor­ur um hei­ar. ═ seinna skipti­ ßri­ 1970 ■egar Hermann Gunnarsson var­ markahŠstur en hann var ■ß ■jßlfari og leikma­ur ═BA-li­sins.

Sem endranŠr hß­i a­st÷­uleysi ═BA ß vord÷gum 1969. Um sÝ­ir fengust tv÷ ŠfingasvŠ­i, anna­ inni Ý bŠnum rÚtt vestan flugst÷­varbyggingarinnar en hitt var Menntaskˇlav÷llurinn vi­ Lystigar­inn. KeppnistÝmabili­, sem n˙ fˇr Ý h÷nd, ßtti eftir a­ ver­a leikm÷nnum ═BA-li­sins eftirminnilegt. Li­i­ byrja­i ß a­ vinna landsli­i­ Ý ■rÝgang, sÝ­an lenti ■a­ Ý alvarlegri fallhŠttu og var­ a­ spila vi­ Brei­ablik ˙r Kˇpavogi um sŠti­ Ý 1. deildinni a­ ßri. Og Ý desember lÚk ═BA til ˙rslita vi­ ═A Ý Bikarkeppni KS═ og bar hŠrri hlut eftir framlengdan leik. StŠrsti sigur ═BA var Ý h÷fn en jafnframt vermdi ■a­ botnsŠti 1. deildar. Einar Helgason, sem veri­ haf­i ■jßlfari li­sins mestan hluta 7. ßratugarins, lÚt n˙ af ■vÝ starfi. Hann haf­i Šrna ßstŠ­u til a­ vera ßnŠg­ur me­ frammist÷­u sinna manna. Oftar en einu sinni haf­i litlu muna­ a­ honum tŠkist a­ stjˇrna li­inu Ý efsta sŠti ═slandsmˇtsins og n˙ haf­i sigur unnist Ý ÷­ru af tveimur stŠrstu knattspyrnumˇtum ═slands.

NŠstu ßrin tˇk heldur a­ halla undan fŠti fyrir Akureyrskum knattspyrnum÷nnum. Undir forystu Hermanns Gunnarssonar ßri­ 1970 sigldi li­i­ ■ˇ tilt÷lulega lygnan sjˇ, var aldrei Ý verulegri fallhŠttu en heldur ekki Ý barßttunni um ═slandsmeistaratitilinn. ┴ri­ eftir fÚll ═BA Ý 2. deild og byrja­ var a­ skeggrŠ­a um hvort ekki vŠri rÚtt a­ fÚl÷gin hŠttu samstarfi sÝnu Ý knattspyrnumßlum. Ekkert var ■ˇ a­hafst a­ sinni og dv÷lin Ý 2. deild var­ ekki l÷ng, a­eins eitt sumar. En 1974 fÚll ═BA aftur og ■ß ■raut langlundarge­ ١rsara.

Upphafi­ ß knattspyrnunni <<áFramhaldá>> ═BA li­i­ skiptist upp

KnattspyrnufÚlag Akureyrar á| áDalsbraut 1 600 Akureyri á| áS. 462 3482 á| ástaff@ka.is